คำขวัญอำเภอ
"...พระธาตุกู่แก้วคู่บ้าน แม่น้ำจันคู่เมือง
ลิ้นจี่หวานลือเลื่อง รุ่งเรืองวัฒนธรรม..."
ประวัติความเป็นมา
อำเภอแม่จันเดิมเป็นเพียงหมู่บ้านหรือตำบลหนึ่งในเขตควบคุมของเมืองเชียงแสนหลวง ตามพงศาวดารโยนก กล่าวว่า เมืองเชียงแสนมีพื้นที่ครอบคลุมบริเวณที่ราบลุ่มเชียงแสนทั้งหมด ซึ่งมีอาณาเขตที่กว้างขวางต่อาเมืองเชียงแสนหลวงได้เกิดนำท่วมบ่อยๆ ปีหนึ่งนำจะท่วมเป็นเวลาหลายเดือน ชาวบ้านแถบนี้ที่มีอาชีพเพาะปลูกและทำนาไม่สามารถที่จะทำนาได้จึงพากันอพยพลงมาทางใต้ ประมาณ 25 กิโลเมตร มาอยู่ที่ "บ้านขิ" (ซึ่งปัจจุบันคือ บ้านแม่คี หมู่ที่ 7 และ หมู่ที่ 9 ตำบลป่าซาง อำเภอแม่จัน) ซึ่งมีบริเวณเป็นที่ราบลุ่มกว้างมีแม่นำไหลผ่าน ทำเลดี เหมาะแก่การเพาะปลูกและทำนา และ ยังมีชาวบ้านมาตั้งบ้านเรือนก่อนแล้วเกือบ 400 หลังคาเรือน ประกอบกับเป็นเส้นทางค้าขายยังรัฐฉาณและยูนาน และต่อมาชาวบ้านเมืองเชียงแสนหลวงก็อพยพมาอยู่ร่วมกันที่บ้านขิเพิ่มมากขึ้น
ในปี พ.ศ.2424 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าให้เจ้าอินต๊ะ ซึ่งครองเมือง ลำพูน ลำปาง และ เจ้ากาวิละ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ นำราษฎรจากเชียงใหม่ประมาณ 1,500 ครัวเรือน ไปตั้งถิ่นฐานที่เมืองเชียงแสนหลวง และพระราชทานบรรดาศักดิ์ เจ้าอินต๊ะเป็นพระยาเดชดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองเชียงแสน ในปี พ.ศ. 2437 การจัดตั้งอำเภอแม่จันในปีพ.ศ.2442 เป็นปีกุน (ช้าง) จุลศักราช 1261 ตัวปีกัดไก้รัตนโกสินทร์ศก 118 คริสต์ศักราช 1900 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ นายไชยวงศ์ บุตรของพระยาราชเดชดำรง (เจ้าอินต๊ะ) เป็นพระยาราชเดชดำรง สืบตระกูลแทนบิดาเป็นนายอำเภอแม่จัน ที่เรียกว่า "แขวงเชียงแสนหลวง" คนแรก ซึ่งย้ายมาจากเมืองเชียงแสน มาตั้งอยู่ที่อำเภอแม่จัน โดยใช้ชื่อว่า "แขวงเชียงแสนหลวง" (แม่จัน) ในครั้งแรกมาตั้งอาคารที่ว่าการอยู่ที่หมู่บ้านแม่คี เพราะบ้านแม่คีสมัยนั้นเป็นหมู่บ้านใหญ่ เป็นศูนย์กลางการคมนาคม และ การค้าแลกเปลี่ยนสินค้า จากนั้น ได้ย้ายที่อาคารที่ทำการแขวงเชียงแสนหลวง (อำเภอแม่จัน) จากหมู่บ้านแม่คีลงมาทางทิศใต้ประมาณ 3 กิโลเมตร มาสร้างอาคารที่ว่าการแขวงเชียงแสนหลวงใหม่ที่ริมฝั่งแม่นำจัน ตำบลเวียงกาสา จนถึงปี 2452 เป็นปีเปิกเล้า จุลศักราช 1271 ได้เปลี่ยนชื่อจาก "แขวงเชียงแสนหลวง" มาเป็น "อำเภอแม่จัน" ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา
ที่ตั้งและอาณาเขตอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัดเชียงราย ห่างจากอำเภอเมืองเชียงรายระยะทางประมาณ 28 กิโลเมตรตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่สาย และอำเภอเชียงแสน
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน อำเภอดอยหลวง และอำเภอเวียงเชียงรุ้ง
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองเชียงราย
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอแม่ฟ้าหลวง
มีเนื้อที่ทั้งหมด 551 ตร.กม. สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปเป็นแบบมรสุม มี 3 คือ ฤดูร้อน ฤดูฝน ฤดูหนาว มีตำบล 11 แห่ง มีเทศบาล 7 แห่ง มีหมู่บ้าน 138 แห่ง มีอบต. 6 แห่ง ประชากรมีอาชีพหลัก ได้แก่ ทำนา ทำสวน ทำไร่ เลี้ยงสัตว์ และมีอาชีพเสริม ได้แก่ จักรสาน ทอผ้า รับจ้าง
แหล่งอ้างอิง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น